foto 

Sopot
Tel/Fax: +48 58 551 4351
Kom: +48 605 651 829




info@angielskiprawnik.pl




Londyn
Tel/Fax: +44 20 8993 4676
Kom: +44 7990 598 779



 strona główna rodzaj i zakres usług angielski system prawny 


Specyfika
angielskiego systemu prawnego (cywilnego)


Kilka słów o... peruce i todze

Peruka i toga (ang. wig & gown), wraz z obowiązkowym "skrzydlatym" kołnierzykiem pod szyją i zwisającymi z niego białymi wstążkami (ang. wing collar and bands), to - od wieków - tradycyjny strój angielskiego adwokata, bez którego nie będzie on "zauważony" przez sędziego na sali sądowej.

Do pierwszej połowy dziewiętnastego wieku peruki adwokackie były wykonywane z ludzkich włosów, wymagających ciągłego pomadowania, głównie dla zachowania kształtu ponad trzydziestu znajdujących się na nich... loków. Od 1834 roku, dzięki wynalazkowi niejakiego pana Ravenscroft, którego rodzinna firma krawiecka Ede & Ravenscroft - założona w roku 1689 i do dziś prosperująca - uważana jest za najstarszą w Anglii, peruki adwokackie są robione z końskiej grzywy, choć nadal ręcznie i w ten sam, tradycyjny sposób.

Czarne togi przetrwały do dziś aż od roku 1685, kiedy to - jak głosi legenda - adwokaci założyli je na znak żałoby po zmarłym królu, Karolu II-gim.

Angielski system prawny składa się z dwóch zasadniczych etapów:

W pierwszym etapie, klient zwraca się z problemem prawnym do prawnika (ang. solicitor), który zapoznaje się z tematem sprawy oraz kompletuje i/lub przygotowuje niezbędne dokumenty.

Przedmiot sprawy, stopień trudności oraz - w przypadku sporu - jego wartość, to jedne z czynników, od których zależy, czy klient będzie mógł być reprezentowany przed sądem przez swojego solicitor'a, czy też reprezentowanie będzie musiało być zlecone adwokatowi (ang. barrister).

Jeśli sprawa ma być powierzona adwokatowi, solicitor zleci specjaliście w danej dziedzinie opracowanie opinii prawnej (ang. Counsel's opinion), która określi, między innymi, szanse powodzenia w zamierzonym postępowaniu. w prawo
 W drugim etapie, na podstawie otrzymanej opinii i po konsultacji z klientem, solicitor podejmie decyzję, czy zlecić barrister'owi reprezentowanie interesu prawnego swojego klienta przed sądem, czy też całkowicie - lub w części - zaniechać dalszego działania. Ostateczna decyzja będzie należała do klienta.

Unikalność procedury angielskiego prawa cywilnego i ściśle nałożony na adwokatów obowiązek wyeksploatowania wszelkich możliwości ugodowego rozwiązania konfliktu powoduje, że olbrzymia większość spraw spornych kończy się zawarciem ugody, nigdy nie przekraczając progu sali sądowej. Z reguły, strona, która nie przyjęła rozsądnej oferty ugodowej będzie, w przypadku wygrania sprawy, obciążona kosztami drugiej strony.

Należy zwrócić uwagę, że klientem angielskiego adwokata nie jest osoba posiadająca interes prawny (zwana, lay client), lecz jest nim solicitor (zwany, professional client). Tak więc: solicitor otrzymuje zlecenia od lay client; barrister otrzymuje zlecenia od professional client.

Warto wiedzieć, że lay client nie ma bezpośredniej styczności z adwokatem. Kontakt pomiędzy nimi odbywa się wyłącznie poprzez, i zawsze w obecności professional client, którym niekoniecznie musi być solicitor. Przykładowo, w sprawach dotyczących prawa własności intelektualnej może nim być również rzecznik patentowy (ang. Patent and Trade Mark Agent), a w innych dziedzinach - licencjonowany geodeta, księgowy itd. (ang. licensed surveyor, accountant).

Solicitors, podobnie jak adwokaci i radcy prawni w Polsce, są zatrudnieni w kancelariach prawnych (ang. solicitor's office), których struktura jest zbliżona do polskiej spółki cywilnej, tak pod względem sposobu wynagrodzenia, jak i (zbiorowej) odpowiedzialności zawodowej w stosunku do klienta. Ich praca to, między innymi:

  • Doradzanie klientowi, przede wszystkim w sprawach prawnych;

  • Przygotowywanie pakietu informacji (ang. brief) i sporządzanie Instructions to Counsel w celu zasięgnięcia specjalistycznej opinii barrister'a (ang. Counsel's opinion);

  • Reprezentowanie interesów klienta przed sądami pierwszej instancji.

Wspomniany powyżej brief oraz Instructions to Counsel, za pomocą których solicitor wstępnie "komunikuje" się z barrister'em, będą zwykle zawierały krótkie pisemne streszczenie sprawy, komplet istotnych dokumentów, podsumowanie najważniejszych punktów spornych oraz specyficzne zapytania, przede wszystkim odnośnie szansy powodzenia w rozważanym postępowaniu sądowym.

Po doręczeniu adwokatowi pakietu zawierającego Instructions to Counsel, co jest równoznaczne z przekazaniem barrister'owi zlecenia na sporządzenie opinii prawnej lub reprezentowanie klienta w sądzie, solicitor przybiera tytuł Instructing Solicitor.

Barristers, w wyraźnym odróżnieniu od solicitors, prowadzą całkowicie własną działalność zawodową, nie wolno im zakładać spółek cywilnych lub dzielić się otrzymanym wynagrodzeniem (honorarium), i osobiście odpowiadają za udzielone przez siebie usługi adwokackie. Ich praca to przede wszystkim:

Miejscem pracy barristers nie jest kancelaria w powyższym znaczeniu, lecz zespół adwokacki (ang. chambers, albo set of chambers, i zawsze w liczbie mnogiej), grupujący w indywidualnych pomieszczeniach od kilku do kilkudziesięciu adwokatów (ang. members of chambers), najczęściej o podobnym profilu specjalistycznym.

Najwyższy poziom etyki, tak zawodowej jak i na co dzień, jaka jest oczekiwana od angielskiego adwokata, ściśle przestrzegany kodeks postępowania oraz wielowiekowe tradycje, pozwalają adwokatom z tego samego zespołu - często dzielącym między sobą wspólne pomieszczenie - reprezentować interesy prawne przeciwnych sobie stron

Z chwilą otrzymania zlecenia, w postaci Instructions to Counsel, barrister przybiera tytuł Counsel (także w liczbie mnogiej), stąd: Instructions to Counsel (a nie ...to barrister), Conference with Counsel (a nie ...with barrister). Jak widać, miano barrister jest jedynie określeniem wyuczonego zawodu (s/he is a barrister), a nie tytułem lub formą zwracania się do angielskiego adwokata.

Nadrzędną instytucją zrzeszającą wszystkich barristers jest The General Council of the Bar (of England and Wales); dla solicitors jest nią The Law Society (of England and Wales). Dodatkowo, każdy barrister musi być członkiem jednej z czterech korporacji adwokackich, które posiadają wyłączne prawo dopuszczania do praktyki sądowej i nadawania przywilejów adwokackich. Są nimi: Gray's Inn, Lincoln's Inn, Inner Temple i Middle Temple.

  No win - no fee

Od niedawna, solicitors i barristers mogą przyjmować zlecenia oparte na (amerykańskiej) zasadzie "no win - no fee", w ramach tzw. conditional (amer. contingency) fee arrangement. Podstawą przyjęcia sprawy na tej zasadzie jest zawarcie z klientem umowy o nazwie Conditional Fee Agreement (w skrócie CFA).

Tytułem umowy, prawnik bierze na siebie ryzyko nieotrzymania zapłaty za swoją pracę w przypadku, kiedy sprawa nie zostanie wygrana lub wartość uzyskanego odszkodowania (ang. damages) nie przewyższy sumy, jaką - przed rozpoczęciem postępowania - zaoferowała strona przeciwna w ramach tzw. ugody pozasądowej (ang. out-of-court settlement).

W zamian za poniesienie ryzyka, prawnik będzie oczekiwał zapłaty z nadwyżką (ang. uplift, amer. success fee) w przypadku, kiedy sprawa zostanie wygrana lub przyznane odszkodowanie będzie wyższe niż zaoferowane przez stronę przeciwną. Uplift odzwierciedla stopień trudności sprawy (a tym samym szansę jej wygrania), i jest określany w procentach w oparciu o opinię jaką solicitor uzyska w tej kwestii od barrister'a.

Zasadnicza różnica pomiędzy systemem amerykańskim i angielskim leży w samej nadwyżce, a przede wszystkim jej wpływie na wielkość odszkodowania, jakie klient otrzyma w ostatecznym rozliczeniu, mianowicie:

  • W systemie amerykańskim, nadwyżka odnosi się do wielkości odszkodowania, jakie prawnik (amer. attorney) uzyska dla swojego klienta. Przykładowo, przy success fee ustalonym na 60%, prawnik zatrzyma dla siebie 60% należnej klientowi kwoty, natomiast sam klient otrzyma do kieszeni zaledwie 40% przyznanego mu odszkodowania.

    Pozbawienie osoby poszkodowanej pełnej rekompensaty za doznane cierpienia lub poniesione straty jest uważane w Anglii za krzywdzące i, tym samym, niedozwolone. Istnieje również pogląd, że jeśli wynagrodzenie prawnika byłoby uzależnione od wielkości odszkodowania uzyskanego dla klienta, kwota rekompensaty przewyższałaby często granicę podyktowaną rozsądkiem i meritum sprawy. Tym samym, postępowanie sądowe mogłoby służyć jako mechanizm do wzbogacenia, zamiast zadośćuczynienia proporcjonalego do wyrządzonej krzywdy, albo przywrócenia stanu, jaki panował przed powstaniem szkody.

  • W systemie angielskim, nadwyżka odnosi się nie do wielkości odszkodowania przyznanego klientowi, lecz do kosztów, jakie poniósł solicitor.

    Zwyczajowo, z chwilą wygrania sprawy prowadzonej na zasadzie "no win - no fee", koszty poniesione przez solicitor'a i kwota odpowiadająca nadwyżce są zwracane przez stronę przeciwną. W przypadku uzyskania zwolnienia z obowiązku pokrycia niektórych z kosztów (np. za zbędne ekspertyzy albo pracę wykonaną przez prawnika o niepotrzebnie wysokich kwalifikacjach), zaistniały deficyt będzie zwykle zapłacony solicitor'owi z polisy ubezpieczeniowej klienta (ang. indemnity insurance). W każdym razie, klient otrzyma do swojej kieszeni pełną sumę przyznanego mu odszkodowania.

    Ustawowo, uplift nie może przekroczyć 100% kosztów (średnio waha się w granicach 20-50%). Stąd, maksymalnym wynagrodzeniem solicitor'a za poniesione przez niego ryzyko, będzie podwójna suma jego kosztów bez względu na wielkość odszkodowania, jakie zostało przyznane klientowi. Dla barrister'a, maksymalnym wynagrodzeniem będzie podwójna stawka jego honorarium.

Wprawdzie zasada "no win - no fee" może być dziś stosowana w Anglii we wszystkich dziedzinach prawa cywilnego, z wyjątkiem rodzinnego (ang. family proceedings), to jednak w praktyce ogranicza się ona głównie do spraw wynikających z błędów popełnionych w sztuce lekarskiej (ang. Clinical Negligence), doznanych obrażeń ciała (ang. Personal Injury) oraz wypadków drogowych (ang. Road Traffic Accidents).


Wszelkie zapytania
proszę kierować na adres:
info@angielskiprawnik.pl
względnie telefonicznie lub faksem
pod jeden z powyżej podanych numerów


Disclaimer - informacje zawarte na niniejszej stronie zostały udostępnione wyłącznie w dobrej wierze. Przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji w oparciu o informacje tu podane, użytkownik tej strony powinien zasięgnąć porady prawnej u adwokata względnie solicitor'a kompetentnego w danej dziedzinie prawa. Autor nie bierze odpowiedzialności za szkody poniesione poprzez użycie informacji tu zawartych, względnie informacji znajdujących się na stronach witryn, do których użytkownik został przekierowany.